Εντατικό Εκπαιδευτικό Εργαστήριο "Εστιασμένη στο τραύμα γνωσιακή - συμπεριφοριστική θεραπεία"

Εντατικό Εκπαιδευτικό Εργαστήριο

Η Εταιρεία Γνωσιακών Συμπεριφοριστικών Σπουδών διοργανώνει εντατικό Εκπαιδευτικό Εργαστήριο με θέμα "Εστιασμένη στο τραύμα γνωσιακή - συμπεριφοριστική θεραπεία" σε ασυνόδευτους ανήλικους πρόσφυγες και αξιοποίησή της σε ευάλωτους πληθυσμούς παιδιών και εφήβων (π.χ. πυρόπληκτους).

Στο Εργαστήριο θα παρουσιαστεί η εστιασμένη στο τραύμα γνωσιακή - συμπεριφοριστική θεραπεία, (TF-CBT, trauma-focused cognitive behavioral therapy) σύμφωνα με το θεραπευτικό πρωτόκολλο των Cohen, Mannarino & Deblinger (2006) και την προσαρμογή του στη θεραπεία ασυνόδευτων ανήλικων προσφύγων (Goldbeck et al., 2016; Unterhitzenberger & Rosner, 2016; Unterhitzenberger et al., 2015).

Η εστιασμένη στο τραύμα γνωσιακή συμπεριφοριστική θεραπεία είναι μία εμπειρικά και ερευνητικά τεκμηριωμένη ως προς την αποτελεσματικότητά της θεραπευτική προσέγγιση σχεδιασμένη να βοηθήσει παιδιά, έφηβους (3-18 ετών) και τους γονείς/ φροντιστές τους να ξεπεράσουν δυσκολίες και συμπτώματα σχετικά με το τραύμα. Είναι ένα ολοκληρωμένο θεραπευτικό μοντέλο, σχεδιασμένο να μειώσει τις αρνητικές συναισθηματικές και συμπεριφορικές αντιδράσεις μετά από σεξουαλική κακοποίηση, ενδοοικογενειακή βία, τραυματική απώλεια και άλλα τραυματικά γεγονότα, όπως οι φυσικές καταστροφές και έχει προσαρμοστεί επιτυχώς ώστε να καλύπτει τις ανάγκες διαφορετικών πληθυσμών από διαφορετικά πολιτισμικά πλαίσια σε ΗΠΑ, Ευρώπη, Ζάμπια, Κονγκό, Τανζανία, Καμπότζη, Ιαπωνία και Ιορδανία. Επίσης, μπορεί να εφαρμοστεί από ένα ευρύ φάσμα ειδικών ψυχικής υγείας με ή χωρίς εκπαίδευση στη θεραπεία τραύματος. Είναι ευέλικτη στη χρήση και έχει εφαρμογή όχι μόνο στη θεραπεία αλλά και στην πρόληψη του PTSD.

Οι γενικότεροι στόχοι της TF-CBT είναι η μείωση των αρνητικών συναισθημάτων και συμπεριφορικών αντιδράσεων των παιδιών/ εφήβων στο τραύμα, η αναδόμηση δυσλειτουργικών και μη βοηθητικών πεποιθήσεων και αποδόσεων σχετικών με την τραυματική εμπειρία, η παροχή υποστήριξης και δεξιοτήτων για βοήθεια προς τους γονείς (όπου υπάρχουν, αλλιώς τους φροντιστές) ώστε να διαχειριστούν αποτελεσματικά τις δικές τους σχετικές με το τραύμα συναισθηματικές δυσκολίες και να μπορέσουν να αντιδράσουν αποτελεσματικά στις δυσκολίες των παιδιών/ εφήβων.

Το πρόγραμμα έχει προσαρμοστεί και εφαρμοστεί σε προσφυγικό πληθυσμό στην Ελλάδα (Αναστασίου Θ., 2018) σε συνεργασία με το Καθολικό Πανεπιστήμιο Eichstätt-Ingolstadt της Γερμανίας.

Περιγραφή του προγράμματος:

Στο εντατικό εκπαιδευτικό εργαστήριο θα παρουσιαστεί το προαναφερθέν θεραπευτικό πρότυπο προσαρμοσμένο στις ανάγκες των ασυνόδευτων ανήλικων προσφύγων. Το παιδί και το σημαντικό πρόσωπο φροντίδας παίρνουν μέρος στην αρχή της θεραπείας με χωριστές συνεδρίες και προς το τέλος της παρέμβασης πραγματοποιούνται κάποιες κοινές. Οι Cohen et al., (2006) προτείνουν 12-16 συνεδρίες για όλο το πρόγραμμα παρέμβασης. Παρά το γεγονός ότι το πρόγραμμα αφορά τις επιπτώσεις σεξουαλικής βίας, χρησιμοποιείται επίσης και για άλλες μορφές ψυχολογικού τραύματος, όπως και για τραυματικές εμπειρίες πολέμου.

Η παρέμβαση αποτελείται από επτά ενότητες, οι οποίες θα συζητηθούν εις βάθος:

  1. Ψυχοεκπαίδευση και προαγωγή των δεξιοτήτων διαπαιδαγώγησης των σημαντικών προσώπων φροντίδας
  2. Τεχνικές χαλάρωσης
  3. Συναισθηματική ρύθμιση
  4. Γνωστική επεξεργασία Ι
  5. Αφήγηση τραύματος
  6. Γνωστική επεξεργασία ΙΙ
  7. Aντιμετώπιση in-vivo των ερεθισμάτων που συνδέονται με το τραύμα (triggers)
  8. Kοινή συνεδρία παιδιών-σημαντικών προσώπων φροντίδας (κινητοποίηση τους ως συνθεραπευτές)
  9. Προαγωγή εμπιστοσύνης για το μέλλον & ενίσχυση ασφάλειας.

Συντονισμός εργαστηρίου: Αναστασία Καλαντζή – Αζίζι, ομ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας ΕΚΠΑ, Επιστ. υπεύθυνη ΙΕΘΣ
Διεξαγωγή Εργαστηρίου: Θεοδώρα Αναστασίου, ψυχολόγος, MSc, μέλος της ομάδας τραύματος του ΙΕΘΣ, εκπαιδευμένη στο TF-CBT

Το Εργαστήριο απευθύνεται σε όλους τους ειδικούς ψυχικής υγείας.

Μέθοδος και υλικό: Στη διάρκεια του Εργαστηρίου θα διεξαχθούν παιχνίδια ρόλων και βιωματικές τεχνικές.
Ημερομηνία διεξαγωγής: Κυριακή, 24 Νοεμβρίου 2019 & Κυριακή 8 Δεκεμβρίου 2019, ώρες 10.00 – 18.00.
Τόπος διεξαγωγής: Εταιρεία Γνωσιακών Συμπεριφοριστικών Σπουδών, Γλάδστωνος 10, 5ος όροφος, Πλατεία Κάνιγγος.
Δηλώσεις συμμετοχής: Γραμματεία ΕΓΣΣ, τηλ.: 210 3840803, 3-9μμ. email: info@cbt.edu.gr. Αποστολή σύντομου βιογραφικού. Θα δοθεί προτεραιότητα σε όσους εργάζονται ήδη με ευάλωτους πληθυσμούς παιδιών/ εφήβων.
Κόστος συμμετοχής: 100€

Θα χορηγηθεί βεβαίωση παρακολούθησης από την Εταιρεία Γνωσιακών Συμπεριφοριστικών Σπουδών.

Bιβλιογραφία:

  • Cohen, J. A., Mannarino, A. P., & Deblinger, E. (2006). Treating trauma and traumatic grief in children and adolescents. New York: Guilford Press.
  • Goldbeck, L., Muche, R., Sachser, C., Tutus, D., Rosner, R. (2016). Effectiveness of Trauma-focused Cognitive Behavioural Therapy (Tf-CBT) for children and adolescents: a randomized controlled trial in eight German mental health clinics. Psychotherapy and Psychosomatics, 85, 159-170.
  • Unterhitzenberger, J., Eberle-Sejari, R., Rassenhofer, M., Sukale, T., Rosner, R., & Goldbeck, L. (2015). Trauma-Focused Cognitive Behavioral Therapy with Unaccompanied Refugee Minors: A Case Series. BMC Psychiatry 15:260.
  • Unterhitzenberger, J. &Rosner, R. (2016). Case report: manualized trauma-focused cognitive behavioral therapy with an unaccompanied refugee minor girl. European Journal of Psychotraumatology, 7: 29246.
  • Αναστασίου Θ. (2018), Γνωσιο-συμπεριφοριστικές προσεγγίσεις του τραύματος σε παιδιά/ έφηβους πρόσφυγες. Προσαρμογή & πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος TF-CBT σε ασυνόδευτους ανήλικους πρόσφυγες στην Ελλάδα. ΙΕΘΣ.
  • Kalantzi – Azizi A. & Anastasiou T., (2017) Presentation of an online programme for children refugees: pilot study in Greece. European Journal of Psychotraumatology, 1351197.
  • Αναστασίου Θ. (2016). Η καταλληλότητα της εστιασμένης στο τραύμα γνωσιακής συμπεριφοριστικής θεραπείας για την αντιμετώπιση συμπτωμάτων PTSD στους ασυνόδευτους ανήλικους πρόσφυγες, Journal Club, Εταιρεία Γνωσιακών – Συμπεριφοριστικών Σπουδών (αναζήτηση σε ηλεκτρονική μορφή στο info@cbt.edu.gr).
  • Καλαντζή-Αζίζι Α., Αναστασίου Θ., Στριγγάρη Δ., Βλασσοπούλου Α. (2017). «Ανήλικοι Πρόσφυγες: Οι δράσεις της Ομάδας Τραύματος του ΙΕΘΣ». Περιοδικό Νέα Υγεία. Τεύχος 98.

Σημαντική επισήμανση: Όσοι δεν είναι εξοικειωμένοι με το μοντέλο CBT, παρακαλούνται να αναζητήσουν τις βασικές θεωρητικές γνώσεις μέσω της κάτωθι βιβλιογραφίας:

  • D. Westbrook, H. Kennerly, J. Kirk (2012). Εισαγωγή στη γνωσιακή συμπεριφοριστική θεραπεία. Επιμέλεια Α. Καλαντζή – Αζίζι, Κ. Ευθυμίου. Εκδόσεις Πεδίο.
  • Βαρβέρη Χ. (2016). Μετατραυματική διαταραχή στρες σε παιδιά και εφήβους, σελ. 411-459. Γνωσιακή – συμπεριφοριστική θεραπεία παιδιών και εφήβων: Θεωρία και πράξη, Α. Kαλαντζή-Αζίζι & Α. Σοφιανοπούλου, επιστ. Επιμ. Αθήνα: Πεδίο.
  • Καλαντζή-Αζίζι Α. & Καραδήμας Ε. (2005) Ερμηνευτικά μοντέλα της μετατραυματικής διαταραχής άγχους: Η γνωσιακή-συμπεριφοριστική προσέγγιση, Ψυχιατρική, 16 (2), 137-153.